معماری گوتیک از سبک ها و دوره های معماری در تاریخ است. و یک سبک مذهبی به شمار میرود. و همواره در خدمت کلیساها بوده است. هنر معماری گوتیک در قرن دوازدهم میلادی برای بازسازی کلیسای سن دنی فرانسه تشکیل شد. و تا اواسط قرن شانزدهم میلادی در اروپا از معماری های معمول بود.
در واقع هنر معماری گوتیک در میان دو دوره هنر رمانسک و رنسانس قرار دارد.
و تا قبل از دوره مدرن سبک گوتیک به عنوان یک صفت منفی به کار می رفت و فردی به نام فلارنیته آنرا به عنوان یک هنر فلاکت زده یاد می کند.
از این سبک معماری سبک معماری جورجیا الهام گرفته شده است که در قرن هجدهم و نوزدهم در کشورهای انگلیسی زبان شهرت پیدا کرد . دوره سبک گوتیک در فرهنگ جهان دوران استیلای مذهب و کلیسا در جوامع بوده است. و نوع ارتباطات در آن دوران به صورت عمودی تعریف می شد . بدین معنا که همه چیز و همه ابعاد و جنبه های زندگی برای خداوند است و در جهت خداوند به کار گرفته می شود. این الگو در این معماری به صورت فلش های رو به بالا نشان داده می شود .
سبک معماری گوتیک با ظهور اومانیسم پایان یافت . البته عدهای از افراد دوره رنسانس را دشمن سرسخت گوتیک می دانند .
از ویژگی های معماری گوتیک قوس نوک تیز است. طاق های نوک تیز و گنبد شکل ابتدا در خاورمیانه در معماری اسلامی استفاده میشد. در نتیجه به نظر می رسد معماری عثمانی الهام بخش این بنا ها مثل کلیسای جامع آتن بوده است. اگر این صحیح نباشد طاق نوک تیز به سبک رومی ساخته شده است.
قوس های نوک تیز به طور گستردهای در تزیین گذرگاههای طاقدار رومی نیز استفاده میشده . که در آن قوس های نیم دایره با یک الگوی تزیینی ساده مثل گچبری همدیگر را می پوشانند. و نکته های نوک تیز به طور تصادفی در طراحی به وجود می آیند. این معماری در اروپا طی سده های ۱۳ و ۱۴ شکل گرفته و آغاز آن طی سه مرحله بوده است.
این مطلب را نیز از دست ندهید:قاب عکس شیشه ای
گوتیک آغازین
گوتیک با بازسازی کلیسای سن دنی پاریس در فرانسه آغاز شد. در کلیساهای به سبک معماری گوتیک آغازی طاق جناغی بسیار به چشم می خورد. طاق جناغی قوس های متقاطع یا اوریب در زیر طاق گهواره ای است که خیلی آسان شناخته می شود. این قوس ها در معماری نقش آرماتور یا همان مصلح کننده را دارند. و به عنوان چهارچوب برای استخوان گوتیک مورد استفاده قرار گرفته اند.
معماری گوتیک آغازین دورهای است که از هنر معماری رومانسک جدا شده و خودسازی و تکامل پیدا کرده است. که در همان نیمه قرن دوازدهم میلادی به انگلستان نفوذ پیدا کرد.
معماری گوتیک متعالی
معماری در نیمه اول قرن سیزدهم همراه با ظرافت کاری های باشکوه به وجود آمد و سبک مشعشع نام گرفت .پنجره های بسیار بزرگ بزرگترین پنجره های زمان خود بودند در کلیساها ساخته میشد . یک نمونه از آن کلیسای سن شاپل در پاریس است . در گوتیک متعالی بیشتر از ۷۰ درصد کل بنا را شیشه ها تشکیل می دهند.
معماری گوتیک پسین
قرن سیزدهم میلادی معماری گوتیک وارد سبکی به نام گوتیک شعله سان شد این سبک حتی از سبک قبلی هم تزیینات بیشتری داشت . و تا قرن شانزدهم میلادی به انگلستان نفوذ پیدا کرد. در آن زمان در انگلستان سبک تکامل یافته ای به نام گوتیک عمودی رواج داشت.
این دوران توجه بیشتری به ساختمانهای سکولار و غیر مذهبی هم می شد . در نتیجه سبک معماری گوتیک شعله سان را می توان در بسیاری از ساختمان های شهرداری و حتی ساخت خانه های مسکونی مشاهده نمود. کلیسای روآن در فرانسه و برج شمالی کلیسای شارتر از نمونه های این سبک به شمار می رود. اما سبک گوتیک پسین یا همان شعله سان بیش از اندازه تزیینی و پیچیده بود. و راه را برای الگوهای دوره رنسانس فرانسه در قرن شانزدهم باز کرد . و معماری به شیوه های کلاسیک متولد شد.
ویژگی های سبک گوتیک
طاق های نوک تیز، پشت بند معلق و شمشیری و قوس جناغی از ویژگی های سبک معماری گوتیک است. که معماران به کمک آنها می توانستند ساختمان های بلند تر و محکم تری را بنا کند.
طاق رومی یا همان نیم دایره ای به سبک رنسانس محدودیت هایی در رابطه با استرس لاین داشت. استرس لاین جهت و مسیری است که طاق فشار وارد بر خود از سمت بالا را پخش میکند. و طاق های نوک تیز فشار را به سمت پایین و ستون های حامل هدایت می کند. این تغییر فشار باعث شد دیگر به دیوارهای بزرگ و ضخیم احتیاجی نباشد.و بتوان از پنجرههای بیشتری استفاده کرد.
