تمیز کردن شیرآلات طلایی، نیازمند دقت و استفاده از روشهایی است که به سطح حساس و براق آنها آسیب نرساند. شیرآلات طلایی معمولا با روکشهای خاصی پوشانده میشوند که در برابر مواد شیمیایی قوی یا ابزارهای ساینده حساس هستند. در ادامه، به بررسی روشهایی کاربردی برای تمیز کردن شیرآلات طلایی میپردازیم.
چگونه شیرآلات طلایی را تمیز کنیم؟ + آموزش گام به گام
در ادامه، دو روش ایمن و موثر برای تمیز کردن شیرآلات طلایی (طلایی آبکاری شده یا طلایی براق) آورده شده است: یکی با استفاده از مواد طبیعی و دیگری با استفاده از مواد شیمیایی کمخطر. هر دو روش به گونهای طراحی شدهاند که به سطح شیرآلات آسیبی نرسانند و درخشش طلایی آنها را حفظ کنند.
تمیز کردن شیرآلات طلایی با مواد طبیعی
اگر دنبال روشهایی ساده، طبیعی و روزمره هستید، تمیز کردن شیرآلات طلایی با مواد طبیعی گزینهای ایدهآل است که در ادامه چند روش آن را توضیح میدهیم.
روش اول: استفاده از سرکه سفید طبیعی
- مواد مورد نیاز: سرکه سفید طبیعی (ترجیحا سرکه سیب یا سرکه خانگی)، آب مقطر یا آب جوشیده سردشده، صابون مایع ملایم (مانند صابون کودک یا صابون ظرفشویی طبیعی)، پارچه میکروفایبر نرم و خشک، بطری اسپری
این روش برای لکههای روزمره، رسوبات سبک آب و چربی مناسب است. مراحل تمیز کردن شیرآلات طلایی با سرکه سفید به ترتیب زیر هستند:
- محلول طبیعی را بسازید: در یک بطری اسپری، مخلوطی از ۱ پیمانه آب گرم و ۱ قاشق غذاخوری سرکه سفید بریزید. سپس چند قطره صابون مایع ملایم به آن اضافه کنید. بطری را تکان دهید تا محلول یکدست شود.
- محلول را اسپری کنید: سطح شیرآلات را با محلول اسپری کنید. دقت کنید که محلول بیش از حد روی سطح نماند؛ زیرا ماندن طولانی مدت سرکه روی سطح شیرآلات میتواند آبکاری را تضعیف کند.
- با پارچه نرم پاک کنید: با حرکات دایرهای و ملایم، شیرآلات را با پارچه میکروفایبر تمیز کنید. از استفاده از اسفنج زبر یا سیم ظرفشویی خودداری کنید.
- خشک کردن نهایی: پس از پاکسازی، بلافاصله با یک پارچه خشک و تمیز سطح را خشک کنید تا از ایجاد لکههای آب جلوگیری شود.
روش دوم: استفاده از جوش شیرین
- مواد مورد نیاز: جوش شیرین، آب مقطر یا آب جوشیده سردشده، برس نرم (مثل مسواک نرم کودک)، پارچه میکروفایبر نرم، دستمال خشک، کمی صابون مایع ملایم
استفاده از جوش شیرین برای تمیز کردن شیرآلات طلایی میتواند موثر و ایمن باشد. البته اگر به درستی و با احتیاط استفاده شود؛ زیرا سطح شیرآلات طلایی معمولا دارای روکش آبکاری ظریف است و هرگونه ساییدگی یا ماده قوی میتواند باعث کدر شدن یا خراش آن شود. مراحل کامل تمیز کردن شیرآلات طلایی با جوش شیرین عبارتند از:
- آمادهسازی خمیر جوش شیرین: در یک کاسه کوچک، مقدار کمی جوش شیرین (حدود ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری) را با چند قطره آب مقطر مخلوط کنید تا خمیری غلیظ و یکدست به دست آید. خمیر نباید زیاد رقیق یا روان باشد؛ چون باید بتوان آن را روی سطح شیرآلات مالید. فقط از آب استفاده کنید، نه سرکه یا لیمو؛ زیرا ترکیب جوش شیرین با اسیدها میتواند باعث ساییدگی و تخریب سطح آبکاری شود.
- اعمال خمیر روی سطح شیرآلات: با انگشت یا برس بسیار نرم (مثل مسواک کودک)، مقدار کمی از خمیر جوش شیرین را روی نواحی دارای لک، چربی یا رسوب قرار دهید. به آرامی خمیر را روی سطح بمالید و از فشار دادن زیاد خودداری کنید. از استفاده روی شیرآلاتی که خراش دارند یا آبکاری آنها کنده شده پرهیز کنید؛ چون ممکن است خمیر داخل خراشها جمع شود.
- پاکسازی با برس نرم یا پارچه مرطوب: پس از چند دقیقه (حداکثر ۵ دقیقه)، با یک پارچه مرطوب یا برس نرم، خمیر را به آرامی پاک کنید. در صورت نیاز میتوانید مقدار کمی صابون مایع ملایم به پارچه اضافه کنید تا چربیها راحتتر پاک شوند.
- شستشو با آب مقطر: یک پارچه تمیز را به آب مقطر آغشته کنید و باقیماندهی جوش شیرین و کف را از سطح شیرآلات کاملا پاک کنید. حتما این مرحله را با دقت انجام دهید تا هیچ اثری از مواد روی سطح باقی نماند.
- خشک کردن نهایی: با یک پارچه میکروفایبر کاملا خشک، سطح شیرآلات را خشک کنید تا هیچ لکهی آب یا رطوبتی باقی نماند و درخشندگی طبیعی آن حفظ شود.
هشدارها:
- جوش شیرین اگر زیاد ساییده شود یا به دفعات زیاد استفاده شود، ممکن است باعث ماتی و خش افتادن روی سطح طلایی شیرآلات شود.
- باید از استفاده از پدهای زبر، اسکاچ یا سیم ظرفشویی به شدت پرهیز کنید.
- اگر مطمئن نیستید که آبکاری شیرآلاتتان مقاوم است، ابتدا محلول را روی ناحیهای کوچک و پنهان تست کنید.
روش سوم: استفاده از لیمو
- مواد مورد نیاز: یک عدد لیموی تازه (یا آب لیموی طبیعی)، آب مقطر یا آب جوشیده سردشده، پارچه میکروفایبر نرم، پنبه یا پد آرایشی، صابون مایع ملایم، پارچه خشک و تمیز
استفاده از لیمو برای تمیز کردن شیرآلات یکی از روشهای طبیعی و محبوب است، اما وقتی صحبت از شیرآلات طلایی میشود، باید با دقت بسیار بالا و به شیوهای کنترلشده از لیمو استفاده کرد. اسید سیتریک موجود در لیمو خاصیت لکهزدایی دارد، اما در صورت استفاده نادرست میتواند به آبکاری آسیب بزند. مراحل تمیز کردن شیرآلات طلایی با لیمو عبارتند از:
- آمادهسازی لیمو: یک عدد لیمو را از وسط ببُرید. اگر سطح شیرآلات فقط کمی لک دارد، میتوانید مستقیما از سطح داخلی لیمو استفاده کنید. اما برای کنترل بیشتر، بهتر است آب لیمو را بگیرید و با آب رقیق کنید. نسبت پیشنهادی برای رقیقسازی به منظور کاهش خاصیت اسیدی و جلوگیری از آسیب به سطح طلایی نیز عبارت است از ۱ قاشق غذاخوری آب لیمو تازه به علاوهی ۳ قاشق غذاخوری آب مقطر.
- اعمال محلول رقیقشده روی سطح: یک پد آرایشی نرم یا تکهای پنبه را به محلول آب لیمو آغشته کرده و به آرامی روی نواحی لکهدار و دارای رسوب بمالید. از مالیدن مستقیم و شدید خودداری کنید. همچنین از تماس طولانی مدت آب لیمو با سطح شیرآلات پرهیز کنید؛ چرا که آبکاری طلایی در برابر اسیدها حساس است.
- پاکسازی: پس از حدود ۳۰ تا ۶۰ ثانیه (نه بیشتر)، یک پارچه نمدار آغشته به آب مقطر را برداشته و سطح را کاملا پاک کنید. این کار برای خنثی کردن اسید و حذف باقیماندهی لیمو انجام میشود.
- شستشو با صابون ملایم (در صورت نیاز): اگر لکهها مقاوم بودند، میتوانید مرحله قبل را با پارچهای که کمی به صابون مایع ملایم آغشته شده تکرار کنید. این کار قدرت تمیزکنندگی را افزایش میدهد، بدون اینکه سطح را بخراشد.
- خشک کردن و برق انداختن: با پارچه میکروفایبر خشک، سطح شیرآلات را بهخوبی خشک و سپس پولیش کنید تا براق شود.
هشدارها:
- از قرار دادن مستقیم لیمو روی سطح برای مدت طولانی خودداری کنید.
- حتی آب لیموی رقیقشده، اگر بیش از حد بماند، میتواند باعث ماتی، خوردگی یا پوستهپوسته شدن سطح آبکاری شود.
- از استفادهی ترکیبی لیمو با جوش شیرین یا سرکه در مورد شیرآلات طلایی پرهیز کنید.
- همیشه ابتدا مقداری از محلول را روی بخش کوچکی از شیرآلات تست کنید.
روش چهارم: استفاده از روغن زیتون یا روغن بادام شیرین برای برق انداختن شیرآلات طلایی
- مواد مورد نیاز: پارچه میکروفایبر بسیار نرم و خشک، چند قطره روغن زیتون خالص یا روغن بادام شیرین (اختیاری و ایمن برای روکشهای فلزی)، اسپری مخصوص شیرآلات طلایی یا محلول ملایم آب و صابون، دستمال پنبهای یا دستکش نخی برای برق نهایی
بسیاری بهترین روش تمیز کردن شیرآلات طلایی را استفاده از روغن زیتون یا روغن بادام شیرین میدانند. این روش را میتوانید هر ۱ تا ۲ هفته یک بار انجام دهید. مراحل انجام آن عبارتند از:
- پاکسازی اولیه سطح: ابتدا شیرآلات را با محلول آب و صابون ملایم یا اسپری مخصوص، طبق روشی که قبلا توضیح دادم، تمیز کنید. سپس با پارچه میکروفایبر کاملا خشک نمایید تا هیچ لکهای باقی نماند.
- استفاده از روغن ملایم (اختیاری برای براقیت بیشتر): مقدار بسیار کمی (کمتر از یک قطره) روغن زیتون یا بادام را روی گوشهی پارچه بزنید. سپس به آرامی و با حرکات دایرهای روی شیرآلات بکشید. این کار باعث میشود یک لایه محافظ نازک ایجاد شود که هم برق طبیعی شیرآلات را تقویت میکند و هم مانع ایجاد لک و اثر انگشت در آینده میشود.
- برق انداختن با پارچه خشک: در مرحله آخر، از یک پارچه خشک میکروفایبر دیگر یا دستکش نخی استفاده کنید و سطح را پولیش کنید تا شیرآلات شما به زیبایی بدرخشند.
تمیز کردن شیرآلات طلایی با مواد شیمیایی کم خطر
اگر شیرآلات به چربی یا رسوبات سختتر آلوده شدهاند، تمیز کردن شیرآلات طلایی با مواد شیمیایی کم خطر انتخابی مطمئن و بیخطر خواهد بود که در ادامه چند روش آن را توضیح میدهیم.
روش اول: استفاده از الکل ایزوپروپیل و مایع ظرفشویی غیر اسیدی
- مواد مورد نیاز: الکل ایزوپروپیل (۷۰٪ تا ۹۰٪)، مایع ظرفشویی غیر اسیدی و فاقد آمونیاک، آب مقطر، پنبه یا پد آرایشی نرم، پارچه میکروفایبر
در این روش حواستان باشد که از مواد شیمیایی قوی مثل سفیدکننده، پاککنندههای اسیدی، یا پاککنندههای آمونیاکی استفاده نکنید؛ این مواد به آبکاری طلایی آسیب میزنند. مراحل آن به ترتیب زیر هستند:
- ساخت محلول تمیزکننده: در یک کاسه کوچک، یک پیمانه آب مقطر را با یک قاشق چایخوری مایع ظرفشویی و یک قاشق غذاخوری الکل ایزوپروپیل مخلوط کنید. این محلول خاصیت چربیزدایی بالا ولی بدون اثر خورنده دارد.
- آغشته کردن پد: پنبه یا پد نرم را به محلول آغشته کرده و آب اضافی آن را بگیرید.
- پاکسازی دقیق: بهآرامی سطح شیرآلات را تمیز کنید؛ به ویژه در اطراف پایه و درزها که معمولا رسوبات بیشتری جمع میشوند.
- آبکشی با آب مقطر: پارچهای دیگر را با آب مقطر نمدار کرده و باقیمانده مواد شیمیایی را از سطح پاک کنید.
- خشک کردن نهایی: با یک پارچه میکروفایبر خشک، سطح شیرآلات را خشک و براق کنید.
روش دوم: استفاده از آب صابون
- مواد مورد نیاز: صابون مایع ملایم (ترجیحا بدون آمونیاک یا اسید؛ مثل صابون کودک یا ظرفشویی ملایم)، آب گرم یا آب ولرم (ترجیحا آب مقطر)، پارچه میکروفایبر نرم یا اسفنج نرم، پارچه خشک و تمیز برای خشک کردن، مسواک نرم برای درزها
استفاده از آب و صابون ملایم یکی از ایمنترین، سادهترین و موثرترین روشها برای تمیز کردن شیرآلات طلایی است. این روش برای تمیز کردن روزانه یا هفتگی مناسب است و از آنجا که مواد قوی شیمیایی در آن استفاده نمیشود، هیچ آسیبی به سطح حساس و آبکاری طلایی وارد نمیکند. اگر هنگام خرید شیرآلات ، شیرآلات طلایی را انتخاب کردهاید، باید مراحل کامل تمیز کردن آن با آب و صابون را بلد باشید:
- آمادهسازی محلول آب صابون: در یک ظرف، یک لیتر آب ولرم را با ۱ تا ۲ قاشق چایخوری صابون مایع مخلوط کنید تا محلولی کفدار ولی ملایم به دست آید. استفاده از آب مقطر بهخصوص در مناطق دارای آب سخت توصیه میشود تا از ایجاد لکههای معدنی جلوگیری شود.
- آغشته کردن پارچه یا اسفنج: یک پارچه میکروفایبر یا اسفنج نرم را داخل محلول فرو ببرید، سپس آن را کمی بچلانید تا فقط نمدار و کفدار باقی بماند، نه خیس.
- تمیز کردن سطح شیرآلات: بهآرامی سطح شیرآلات طلایی را با پارچه یا اسفنج آغشته به آب صابون پاک کنید. از حرکات دایرهای ملایم استفاده کنید. همچنین برای نواحی باریک یا شیارها، میتوانید از یک مسواک نرم استفاده کنید. فشار زیاد یا استفاده از پارچه زبر ممکن است باعث خش افتادن روی سطح آبکاری شود.
- آبکشی با پارچه نمدار: یک پارچه تمیز را با آب خالی (ترجیحا آب مقطر) مرطوب کرده و تمام صابون باقیمانده روی شیرآلات را پاک کنید. باقی ماندن صابون میتواند باعث لکه یا ماتی سطح شود.
- خشک کردن و براق کردن: بلافاصله پس از پاکسازی، سطح شیرآلات را با یک پارچه میکروفایبر خشک و نرم کاملا خشک کنید. این مرحله از اهمیت زیادی برخوردار است؛ چون رطوبت باقیمانده میتواند باعث ایجاد لکههای آب یا لکههای سفید شود.
روش سوم: استفاده از خمیر دندان
- مواد مورد نیاز: خمیردندان سفید ساده (بدون ژل، بدون دانه یا خاصیت سفیدکننده قوی)، آب ولرم یا آب مقطر، پارچه میکروفایبر نرم یا پنبه، مسواک نرم (اختیاری برای نقاط غیرقابل دسترس)، پارچه خشک و تمیز
استفاده از خمیر دندان برای تمیز کردن شیرآلات یکی از روشهای پیشنهادی برای از بین بردن لکهها، چربیها و رسوبات آب است، اما در مورد شیرآلات طلایی، این روش باید با احتیاط زیاد و فقط در شرایط خاص انجام شود. خمیر دندان معمولی خاصیت ساینده دارد و اگر ندانسته یا نادرست استفاده شود، میتواند سطح آبکاری طلایی را خراش داده یا کدر کند. بنابراین فقط از خمیر دندان غیرساینده، سفید و بدون ژل استفاده کنید و مراحل زیر را با دقت دنبال کنید.
- انتخاب نوع خمیر دندان مناسب: حتما از خمیردندان ساده و سفید رنگ استفاده کنید، نه خمیردندانهایی با خاصیت سفیدکنندگی (Whitening)، ذرات ساینده، ژل رنگی یا طعمدهندههای قوی. این نوع خمیرها میتوانند به سطح حساس طلایی آسیب وارد کنند.
- مقدار کمی خمیردندان روی پارچه یا انگشت بزنید: یک مقدار بسیار کم (اندازه نخود) خمیر دندان را روی پارچه نرم یا انگشت تمیز قرار دهید. اگر از مسواک استفاده میکنید، مطمئن شوید که موهای آن بسیار نرم باشند.
- مالش ملایم سطح شیرآلات: خمیردندان را به آرامی و با حرکات دایرهای روی بخشهایی از شیرآلات که لک، چربی یا جرم دارند بمالید. هرگز فشار زیاد وارد نکنید و از تمیز کردن طولانی مدت یا گسترده خودداری کنید.
- آبکشی با پارچه مرطوب: یک پارچه تمیز را با آب ولرم یا آب مقطر نمدار کنید و کاملا باقیماندهی خمیر دندان را از سطح پاک کنید. دقت کنید که هیچ اثری از خمیر روی شیر باقی نماند.
- خشک کردن نهایی: بلافاصله پس از شستشو، شیرآلات را با یک پارچه میکروفایبر خشک و پاک کرده و برق بیندازید. این کار مانع ایجاد لکههای آب و سفیدک میشود.
روش چهارم: استفاده از اسپری های مخصوص
- مواد مورد نیاز: اسپری تمیزکننده مخصوص شیرآلات یا فلزات گرانبها (با برچسب «مناسب برای سطوح طلایی» یا «مناسب برای شیرآلات با آبکاری ظریف»)، دستکش نخی یا لاتکس (برای جلوگیری از اثر انگشت)، پارچه میکروفایبر نرم و تمیز، پنبه یا گوشپاککن (برای نقاط ریز و گوشهها)
استفاده از اسپریهای مخصوص شیرآلات یکی از سریعترین و ایمنترین روشها برای تمیز کردن شیرآلات طلایی است، بهشرط آن که نوع مناسب اسپری انتخاب شود. این اسپریها برای پاک کردن لکههای آب، اثر انگشت، چربی و رسوبات سبک طراحی شدهاند و معمولا فاقد مواد خورنده هستند. اما باید دقت کرد که فقط از اسپریهای فاقد الکل، آمونیاک، اسید یا سفیدکننده استفاده شود؛ چون این مواد میتوانند به آبکاری طلایی حساس آسیب بزنند.
- انتخاب اسپری مناسب: اسپری مورد نظر باید فاقد الکل، آمونیاک، کلر و اسید باشد و برچسب «مناسب برای شیرآلات طلایی» (Safe for brass/gold finishes یا Non-abrasive) داشته باشد. اگر از اسپریهای چندمنظوره استفاده میکنید، حتما قبل از مصرف آن را روی بخش کوچکی از شیر ظرفشویی تست کنید.
- آمادهسازی سطح شیرآلات: اگر شیرآلات گرد وغبار یا جرم قابل مشاهدهای دارند، ابتدا با یک دستمال خشک و نرم سطح را پاک کنید تا اسپری بهتر اثر کند. در صورت نیاز، سطح را کمی با آب مقطر نمدار کنید و خشک نمایید.
- اسپری کردن محلول: بطری اسپری را به آرامی تکان دهید. سپس اسپری را از فاصله ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتری نگه دارید. مقدار کمی از محلول را مستقیما روی پارچه اسپری کنید (نه روی خود شیرآلات)، تا از نفوذ بیش از حد مواد به درزها و اتصالات جلوگیری شود.
- پاک کردن با پارچه نرم: با استفاده از پارچه میکروفایبر مرطوبشده با اسپری، سطح شیرآلات را با حرکات آرام و بدون فشار زیاد پاک کنید. از مالش نواحی دارای خراش یا آسیبدیده خودداری کنید.
- پرداخت نهایی (در صورت نیاز): اگر نقاط ریز یا شیارهایی وجود دارند که به سختی تمیز میشوند، از گوشپاککن آغشته به اسپری استفاده کنید.
- خشک کردن و برق انداختن: در پایان، با یک پارچه میکروفایبر خشک و تمیز، سطح شیرآلات را خشک کرده و به آرامی برق بیندازید تا درخشش طبیعی آن بازگردد.
مواد مضر برای تمیز کردن شیرآلات طلایی
اگر قصد خرید شیرآلات سیتکو یا دیگر برندهای ایرانی را دارید، باید با مواد مضر برای تمیز کردن آنها نیز آشنا باشید. در تمیز کردن شیرآلات طلایی، استفاده از برخی مواد به ظاهر رایج میتواند به سطح آنها آسیب جدی و برگشتناپذیری وارد کند. این مواد معمولا دارای خاصیت اسیدی، قلیایی، ساینده یا خورنده هستند و موجب کدر شدن، خش افتادن یا تغییر رنگ آبکاری طلایی میشوند.
- سفیدکنندهها (وایتکس / کلر): دارای خاصیت بسیار خورنده هستند که باعث تغییر رنگ، کدر شدن و از بین رفتن آبکاری طلایی میشوند و اثری تخریبی حتی با تماسی کوتاه مدت دارند.
- محلولهای اسیدی (مانند سرکه خالص، آبلیموی غلیظ، جرمگیرهای اسیدی): خاصیت اسیدی بالا باعث سایش و خوردگی سطح طلایی میشود.
- مواد قلیایی قوی (مانند آمونیاک، مایع لولهبازکن، صابونهای صنعتی قوی): موجب واکنش شیمیایی با آبکاری شده و رنگ آن را تغییر میدهند. همچنین در صورت تکرار، باعث پوستهپوسته شدن روکش فلز میشوند.
- مایع ظرفشویی قوی یا پودرهای شوینده خشن: بسیاری از آنها حاوی ترکیبات قلیایی یا آنزیمهای قوی هستند و در طول زمان باعث تغییر رنگ و کاهش براقیت شیرآلات طلایی میشوند.
- پدهای زبر، اسکاچ، سیم ظرفشویی یا برس فلزی: باعث ایجاد خشهای ریز یا عمیق روی سطح طلایی میشوند. همچنین خراشها باعث تجمع آلودگی، کدر شدن و از بین رفتن جلوهی طلایی شیرآلات میشوند.
- الکل صنعتی و ایزوپروپیل با غلظت بالا (مگر در شرایط خاص و موضعی): اگرچه برای ضدعفونی کردن مناسب است، اما مصرف مکرر یا بدون رقیق کردن میتواند به سطح آبکاری آسیب یزند.
- اسپریهای چندمنظورهی عمومی و اسپریهای شوینده آشپزخانه: بسیاری از این اسپریها حاوی آمونیاک، الکل یا اسیدهای سبک هستند که برای فلزات گرانبها مناسب نیستند.
کلام آخر
مراقبت صحیح از شیرآلات طلایی نه تنها در حفظ زیبایی و درخشش آنها نقش دارد، بلکه عمر مفید این تجهیزات لوکس را نیز افزایش میدهد. با پرهیز از مواد مضر و انتخاب روشهای تمیزکاری ملایم و ایمن، میتوان همیشه جلوهای درخشان، تمیز و بینقص به شیرآلات طلایی بخشید و فضایی شیک و دلنشین در سرویسهای بهداشتی یا آشپزخانه خلق کرد.
