در معماری از گذشته تا به حال استفاده از انواع جان پناه یکی از موارد مهم بوده است. در گذشته از دیوارهای جان پناه در قصر ها و ارگ ها به عنوان یک محافظ در برابر دشمنان و برای ذخیره توپ و سایر سلاحهای جنگی مورد استفاده قرار میگرفت. و همچنین کمانداران پشت آن سنگر میگرفتند.
جان پناههایی که امروزه روی ساختمان ها و آپارتمان ها استفاده می شوند از نردهها و حفاظهای کاربردی که برای جلوگیری از پرت شدن استفاده میشدند، گرفته شده اند. اما در حال حاضر از آنها به عنوان تزئینات هم استفاده می شود.
در این مطلب از ایده چین میخواهیم با انواع جان پناه و کاربردهای هریک بیشتر آشنا شویم.
در این مقاله میخواهیم موارد زیر را بررسی کنیم:
انواع جان پناه از چه متریالی ساخته میشوند؟
کاربرد جان پناه در ساختمان چیست؟
جان پناه بهم پیوسته، یادگاری از گذشته
جان پناه ساده، محفظ سقف ساختمان
انواع جان پناه سوراخدار
جان پناه پانلدار، ساده و اقتصادی
جان پناه شیبدار، مخصوص دفع آب باران
جان پناه قوسدار
جان پناه مدرن برای ساختمانهای مدرن
ضوابط طراحی جان پناه
متریالی که انواع جان پناه از آن ساخته می شود .
جان پناه یک دیوار کم ارتفاع است که در امتداد لبه سقف، تراس، راهرو، بالکن و غیره ساخته میشود. انواع جان پناه را میتوان با استفاده از مصالح مختلف مانند بتن سیمانی تقویتشده، فولاد، آلومینیوم، شیشه، کامپوزیت و… ساخت.
کاربرد جان پناه در ساختمان چیست؟
همانطور که پیشتر اشاره شد، هدف اولیه استفاده از جان پناه، محافظت از ساختمان بود. امروزه بیشتر برای بزرگتر جلوه دادن ساختمان یا زیباسازی نمای ساختمان استفاده میشود. از دیگر کاربردهای جان پناه میتوان به جلوگیری از نفوذ رطوبت به سقف و محافظت از سقف در برابر فرو ریختن یا آسیب باد اشاره کرد.
هنگامی که باد به یک ساختمان میوزد، گردبادی در لبههای سقف ایجاد میکند که میتواند موجب بروز اختلاف فشار زیادی شود که این مسئله میتواند منجر به سقوط سقف شود.وجود جان پناه تفاوت فشار را در لبههای سقف به طرز چشمگیری کاهش میدهد.
جان پناه چیست؟
مزیت دیگر استفاده از جان پناه این است که میتواند رطوبت را دور نگه دارد. در زیر بستر ملات جان پناه باید یک غشای ضد آب محافظ وجود داشته باشد تا آب باران باعث آسیب به سقف نشود.
همچنین مهم است که جان پناه کمی به سمت داخل شیب داشته باشد تا نمای ساختمان را لکهدار نکند. شکل لبههای جلو و عقب جان پناه میتواند موجب تخلیه آب اضافی شود و در نتیجه رطوبت را از ساختمان دور کند.
این مطلب را نیز از دست ندهید:چیدمان اتاق کودک،آرامش بیشتر کودک شما در فضای کوچک ولی خصوصی اش
برخی دیگر از کاربردهای جان پناه عبارتاند از:
زیبایی ظاهر ساختمان
جلوگیری از سقوط افراد، گلدانها و گیاهان
پنهان کردن هرگونه لوازم یا تجهیزات روی پشت بام
حفاظت در برابر صدمات باد، رعد و برق و طوفان
جلوگیری از ریزش سقف
بزرگتر جلوه دادن ساختمان
جلوگیری از ورود گرد و غبار از طریق هوا به پشت بام
جان پناه بهم پیوسته، یادگاری از گذشته
این نوع جان پناه در زمانهای قدیم به ویژه برای قلعهها، دژها و… بسیار مورد استفاده بود .
سوراخهای تعبیهشده و ساختار شبیه دندان در این جان پناه دیده میشود که در دورههای قدیم این سوراخها و دندانهها عموماً توسط تیراندازان جهت تیراندازی از طریق آن در حین دفاع از قلعه مورد استفاده قرار میگرفت.
امروزه به دلیل ظاهر زیبا و منحصر به فرد آنها، به کمک چوبهای مقاوم برای افزایش جنبههای زیبایی سازهها مورد استفاده قرار میگیرند. دیوار بزرگ چین نمونه ای از نوع جان پناه است.
جان پناه ساده، محافظ سقف ساختمان
انواع جان پناه ساده در حاشیه سقف ساخته میشوند وظیفه اصلی آنها حفاظت از سقف برای جلوگیری از ریزش و نفوذ رطوبت است. در واقع به عنوان یک براکت عمل میکنند که وزن تحمیلشده توسط بالکن را تحمل میکنند و همچنین به عنوان یک عنصر تزئینی عمل میکنند.
جان پناه سوراخدار
این نوع از جان پناه همانند سایر جان پناهها در لبه سقف کار میشود اما طراحی زیبایی به شکل سوراخ روی آن کار میشود. سوراخها می توانند الگوهای گلدار، دایرهوار و طرحهای هندسی باشند و زیبایی ظاهر ساختمان را افزایش دهند.
جان پناه پانلدار، ساده و اقتصادی
این نوع از جان پناه در واقع پانلهای چوبی هستند که میتوانند به شکل مربع یا مستطیل باشند. اما هرگز به صورت سوراخدار استفاده نمیشوند و از قیمت پایین و مقرونبهصرفهای برخوردارند.
جان پناه شیبدار، مخصوص دفع آب باران
این جان پناه دارای شیب است و برای دفع آب باران مناسب است. یک غشاء ضد آب در زیر جان پناه گذاشته میشود تا حداکثر محافظت را انجام دهد.
برخی از جان پناههای چوبی شیبدار در سقف مسطح هم مورد استفاده قرار میگیرند زیرا شیب کمی دارند و برای دفع آب باران مناسب هستند.
از جان پناه شیبدار برای سازههای سقفی شیبدار مانند سازههای صنعتی، سازههای خرپایی و… استفاده میشود.
جان پناه پلکانی
جان پناه شیبدار را میتوان به صورت پلکانی هم ساخت که ظاهر زیبایی دارد و به ارتفاع گرفتن ساختمان کمک میکند.
جان پناه قوسدار
از این جان پناه برای سقفهای شیبدار و همچنین مسطح استفاده میشود و در واقع به نوعی به ساختمان ارتفاع داده و آن را بزرگتر جلوه میدهد. انواع جان پناه قوسدار را میتوان با طرحهای مختلفی ساخت تا جلوه زیبایی به نمای ساختمان بدهد.
این مطلب را نیز از دست ندهید:چراغ رشد گیاه،راهی مناسب برای پرورش گیاه در آپارتمان
جان پناه مدرن برای ساختمانهای مدرن
این نوع جان پناه از متریالهای مدرن مثل شیشه، نردههای فولاد، کامپوزیت و… ساخته میشوند و مخصوص ساختمانهای مدرن هستند و ساختاری ساده اما زیبا و مدرن دارند.
ضوابط طراحی جان پناه
ساخت جان پناه نیاز به در نظر گرفتن و رعایت کردن ضوابط و استانداردهای طراحی است.
جان پناه از نظر ساخت باید به طور کامل از ایمنی برخوردار باشد.
ارتفاع جان پناه بایـد حـداقل 1.10 متر و از لبه پله یا سطح شیبدار حداقل 0.90 متر باشد.
فاصله بین دو جان پناه نباید بیشتر از 0.11 متر باشد.
استفاده از شیشه ایمن و مستحکم در جان پناههای شیشهای لازم و ضروری است.
سخن پایانی
جان پناه از گذشته تا کنون در کاربریهای مختلفی مورد استفاده قرار میگرفته است و امروزه از انواع آن علاوه بر کاربریهای پیشین خود، به عنوان یک عنصر تزئینی در نمای ساختمان هم مورد استفاده قرار میگیرد که قادر است جلوه ساختمان را تغییر دهد و بر زیبایی آن بیفزاید.
