مراحل تولید فرش دستباف

یکی از موضوعاتی که ممکن است مورد توجه شما قرار گیرد مراحل ساخت فرش دستباف است. در ادامه می خواهیم مراحل تولید فرش دستباف را برای شما شرح دهیم.

مواد اولیه

فرش های دستباف با مواد اولیه و ابزاری از جمله نخ پنبه، پشم، ابریشم، دار قالی، شانه، کوجی، قلاب و دف بافته می شود. نوع الیاف استفاده شده با توجه به اندازه و نقش فرش متفاوت است. به عنوان مثال در بافت فرش ابریشم از ابریشم برای نخ خامه و تار استفاده می شود.

رنگرزی

برای این منظور از رنگ های طبیعی استفاده می شود. رنگ آمیزی به 2 روش دندانه دادن و دیگری رنگرزی گیاهی انجام می شود.

برای ساختن رنگ ها از مواد اولیه طبیعی مانند گیاهان و حشرات مختلف نیز استفاده می شود. مثلاً برای ساختن رنگ های قرمز و ارغوانی ریواس، گلرنگ یا نوعی حشره استفاده می شود.

کوچی بندی

پس از بافته شدن، قالی با چوب های مخصوصی که در تمام عرض فرش قرار می گیرد، مشخص شده و تقسیم می شود. این کار برای تنظیم چله ها و رد شدن راحت پودها می باشد.

زنجیر بافی

برای ساخت فرش دستباف، پس از بافت و شستن، ابتدا باید قسمت پایین فرش به زنجیر برسد. این امر علاوه بر ایجاد زیبایی در ابتدا و انتهای فرش باعث استحکام آن می شود.

بافت فرش دستباف

در این مرحله قالی باف با ایجاد چندین گره در فرش بافت فرش را ایجاد می کند. معمولا دو نوع گره برای گره فارسی و گره ترکی استفاده می شود. البته گره های ترکی دوام بیشتری دارند و به راحتی از هم جدا نمی شوند. اما در عین حال فرش هایی که به این شکل بافته می شوند سفت تر خواهند بود.
اما اگر در بافت فرش دستباف از گره فارسی نامتقارن استفاده شود، استحکام گره به اندازه گره ترکی نخواهد بود ولی فرش نرم تری خواهید داشت.

بافت و طرح نقشه

پس از اتمام قسمتی از زمینه فرش، نمایان شدن فرآیند شروع می شود. برای ایجاد الگو باید از رنگ های مختلف روی فرش استفاده کرد. همچنین هنرمندان فرش به صورت دستی طرح را آماده می کنند. امروزه با استفاده از نرم افزارهایی که در این ضمینه برنامه نویسی شده اند باعث می شوند که بی نهایت طرح کشید.

اتمام بافت فرش

پس از تمام مراحل ساخت فرش دستباف، فرش از روی فرش پایین کشیده می شود. البته این کار نیاز به دقت و مهارت قالی باف دارد. برای این کار نمی توانید تمام نخ های فرش را به یکباره برش دهید. زیرا می تواند باعث تغییر شکل فرش و نوسانات داخل آن شود برای پایین کشیدن فرش ابتدا چله ها را به قسمت های مختلف تقسیم کنید و هر قسمت را با قیچی ببرید تا فرش چروک نشود.

پرداخت فرش

پس از اتمام و پایین کشیدن فرش، فرش باید پرداخت شود. البته در هنگام بافتن یک فرش کوچک در منزل می توان بعد از هر ردیف فرش به کمک قیچی مخصوص پرداخت کرد.
امروزه این کار توسط متخصصان پرداخت فرش انجام می شود. با استفاده از ماشین هایی که دارای تیغه هایی برای این کار می باشند با حرکت دادن تیغه ها عملیات پرداخت فرش انجام می شود.

کزدهی

کزدهی یکی از مراحل انتهایی می باشد که در قسمت پشت قالی انجام می شود. این کار به کمک شعله های آتش انجام می شود تا مقداری از ریشه های بیرون زده از بافت فرش برداشته شود و فرش از پشت زیبا به نظر برسد.

شستشوی فرش و ماندگاری رنگ

از آنجایی که در بافت فرش بیشتر از رنگ های رویشی و طبیعی استفاده شده است، به همین دلیل احتمال رنگ دهی به قسمت های دیگر فرش زیاد می باشد. بنابراین تثبیت رنگ با استفاده از ابزارهای مخصوص انجام می شود. شستشو نیز باید توسط متخصص در این کار انجام شود تا آسیبی به فرش وارد نشود.

کلام آخر

فرش دستباف ایرانی برندی مشهور در دنیاست که طرفداران و علاقه مندان زیادی دارد. مراحل تولید فرش دستباف فرآیندی طولانی است و نتیجه نهایی که باید با دقت، حوصله، پشتکار و کیفیت در تمام مراحل آن انجام شود. این هنر صنعت ایرانی نیازمند استفاده از مواد اولیه مرغوب برای تبدیل شدن به محصولی با کیفیت است. علاوه بر این، قالیبافان ماهر برای دستیابی به محصولات خاص، جذاب و فاخر از تمامی مهارت های خود در این راستا استفاده می کنند.